Ozarbayjondan olingan oltingugurtli vulkanik loy, shuningdek ko‘k va oq vulkanik loylardan foydalangan holda vulkanik loy vannalari va aplikatsiya muolajalari.
Ozarbayjondan olingan oltingugurtli vulkanik loy, shuningdek ko‘k va oq vulkanik loylardan foydalangan holda vulkanik loy vannalari va aplikatsiya muolajalari.
Rossiyaning AZEICG kompaniyasi Rossiya hududida oq qatronlardan tozalangan Naftalan asosidagi vannalar bilan davolashni tashkil etish bo‘yicha kashshof hisoblanadi.
Qatranidan tozalangan Naftalan nefti va uning preparatlarining turli kasalliklarni davolashdagi terapevtik samaradorligi haqida ko‘plab ilmiy ma’lumotlar mavjud.
Qatranidan tozalangan Naftalan ta’siri termal va kimyoviy omillarning o‘zaro bog‘liqligiga asoslanadi. Tana haroratigacha qizdirilgan qatranidan tozalangan Naftalan qo‘llash hududida teri va subkutan to‘qimalarning haroratini 1-1,5 °C ga oshiradi. Natijada ta’sir hududida lokal hiperemiya yuzaga keladi.
Naftalan moyi naften uglevodorodlaridan iborat bo‘lib, oson mavjud moddadir, nativ Naftalandan vakuum distillatsiya va gidrokreking usuli bilan olinadi. Tarkibida 99,8% naften uglevodorodlari mavjud bo‘lib, ular sezgirlikni kamaytiruvchi, yallig‘lanishga qarshi, og‘riq qoldiruvchi, yaralarni tez bitiruvchi, spazmga qarshi, so‘riluvchi, qichishishga qarshi va antibakterial ta’sirga ega.
Qatranidan tozalangan Naftalan oson mavjud bo‘lgan moddadir, u nativ Naftalan neftidan vakuum distillatsiya va gidrokreking usuli bilan olinadi.
Rafinatsiyalangan Naftalan nefti FS 42-1957-82 farmakopeya maqolasiga mos kelishi lozim. U yashilimtir flyuorestsensiyaga ega bo‘lgan, o‘ziga xos hidli, kuchsiz kislotali reaksiyaga ega, qora rangli quyuq siropsimon suyuqlikdir. Su bilan aralashmaydi. Glitserin, serezin, yog‘lar, moylar, parafin va mum bilan barcha nisbatlarda aralashadi (GF-X, 75-bet). Zichligi 0,918–0,958 (GF-X, 772-bet). Qaynashning boshlang‘ich harorati Selsiy bo‘yicha 160 darajadan past bo‘lmasligi kerak (GF-X, 769-bet). Su miqdori 0,5% dan oshmasligi lozim (GF-X, 772-bet).
Rafinatsiyalangan Naftalan nefti asosan dori vositalarini tayyorlash va ishlab chiqarishda qo‘llanilgan. Sariq Naftalan malhami, vismut-tanin-rux-naftalan malhami, Naftalan nefti, salitsilo-naftalan malhami, Naftalan asosidagi oltingugurtli malham, “tiolan” malhami, bor-rux-naftalan pastasi, rux-naftalan pastasi, oltingugurt-rux-naftalan pastasi, ixtiol-rux-naftalan pastasi, naftalan-fitonsid emulsiyasi, rafinatsiyalangan Naftalan nefti, Naftalan, naftalan moyli pastillalar, davolovchi mastika – 200 dan ortiq nomdagi preparatlar.
Naftalan – quyuq, qora-jigarrang yoki jigarrang rangdagi suyuqlik bo‘lib, tashqi ko‘rinishi jihatidan sanoat neft turlaridan kam farq qiladi. Naftalanning o‘ziga xos xususiyati uning yuqori solishtirma og‘irligidir (0,927 dan 0,970 gacha), bu birinchidan, yengil fraksiyalarning kam miqdorda bo‘lishi (boshqa neftlarda bu ko‘rsatkich 50% gacha yetadi), past qaynaydigan va parafin qatoriga mansub qattiq uglevodorodlarning yo‘qligi, ikkinchidan esa naften va aromatik uglevodorodlar hamda smolalarning yuqori miqdorda bo‘lishi bilan izohlanadi.
Naftalan haqidagi ilk ma’lumotlar buyuk ozarbayjon shoiri va mutafakkiri Nizomiy Ganjaviy (1141–1201) asarlarida uchraydi. U hozirgi Naftalan shahri yaqinida joylashgan Safi-Kyurd qishlog‘idan naftalan neftining karvonlar orqali olib chiqilgani haqidagi kuzatuvlarini yozgan.